İznik Su Altı Bazilikası

Aziz Neophytos Bazilikası veya İznik Su Altı Bazilikası, Bursa'nın İznik ilçesindeki İznik Gölü'nde 2014 yılından keşfedilmiş batık kalıntılardır.

Göl kıyısındaki günümüzde "Senato Sarayı" olarak adlandırılan bölgenin 500 metre kadar doğusunda; su yüzeyinin 1,5–2 m kadar altında bulunan anıtsal bir yapıdır. Hristiyanlık tarihinde çok önemli yeri olan 1. İznik Konsili'nin toplandığı yer olabileceği düşünülür.

600 m2 alana sahip yapı, doğu-batı yönünde uzanır ve 30x19 m boyutlarındadır. Erken Hristiyanlık döneminde yaygın olarak kullanılan bir plana sahip olup 3 nefli bir bazilikadır. 740 yılındaki deprem sebebiyle yıkılan yapı, 1250'li yıllarda göl seviyesinin yükselmesi ile sular altında kalmıştır.

İznik Konsilinin 1700. yılı anısına bazilikayı ziyaret edecek olan Papa XIV. Leo'nun ziyareti öncesinde Roma dönemine ait mozaik ve mezarların bulunduğu bazilika alanı için resmi kamulaştırma kararı alındı. Karar, alanın korunarak ören yeri statüsüne kavuşmasını sağladı ve İznik'in hem Türkiye hem de dünya çapında daha fazla dikkat çeken bir merkez haline gelmesine zemin hazırladı.