Prusias ad Hypium

Prusias ad Hypium (Grekçe: Προῦσα πρὸς τῷ Ὑππίῳ ποταμῷ), antik Bitinya bölgesinde yer alan, sonraki dönemlerde ise Geç Roma eyaleti Honorias'ın sınırları içinde bulunan tarihî bir kenttir. Günümüzde Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde yer alan Düzce ilinin Konuralp Mahallesi sınırlarında bulunur.

“Batı Karadeniz’in Efes’i” olarak anılan kent, Türkiye’nin önemli arkeolojik alanlarından biridir. MÖ 3. yüzyılda Bithynia Kralı I. Prusias tarafından ele geçirilmiş ve imar görmüştür. Kent, Roma döneminde önemli bir şehir hâline gelmiş ve özellikle MS 1–3. yüzyıllar arasında en parlak dönemini yaşamıştır.

MS. 4. yüzyılda, Honorias eyaletindeki Claudiopolis (Bolu) metropolitliğine bağlı bir suffragan (yardımcı) piskoposluk merkezi hâline gelmiştir. Bitinya Kralı I. Prusias tarafından fethedilmeden önce, yerleşim Cierus veya Kieros (Grekçe: Κίερος) adını taşımakta ve Heraclea Pontica (Karadeniz Ereğlisi) kent devletinin egemenliği altında bulunmaktaydı. Antik tarihçi Photius, kentin Kieros adını, hemen yanı başından akıp giden nehir sebebiyle aldığını kaydetmektedir. "Hypium kıyısındaki Prusias" anlamına gelen ad, kıyısına kurulu olduğu ve o devirde "Hypios Nehri" denen Melen Çayı'ndan almıştır.

2013 yılından itibaren Konuralp Müzesi ile Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü, kazı çalışmalarını sürdürmektedir.