Çatal Çeşme

Çatal Çeşme, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde, Bostancı mahallesinde bugün üstü kapalı olan Turşucu Deresi'nin yanında yer alan bir meydan çeşmesidir. İstanbul'un az sayıda çatal çeşmesinden biridir. Kanuni zamanında, 1550 ya da 1551 yılında inşa edilmiş; Abdülaziz zamanında, 1865 ya da 1856 yılında Hacı Narkerab Kalfa'nın bağışıyla onarım görmüştür. 1946'da, Lütfi Kırdar döneminde yerinden sökülerek geri alınan çeşme, 1947 yazında restore edilmiştir. Çeşme, bilinenler arasında ilçedeki en eski çeşmedir.

Kesme küfeki taşından klasik üslupta yapılmış olan çeşmenin yalak, iniş sathı ve sivri kemeri mermerdir. Yan cephelerinde sivri kemerli ayna taşı olan yan çeşmeleri vardır. "Çatal çeşme" adını bu üç oluklu yapısından alır: Ön yalağın yan çeşmelerden ayrılması binek hayvanlarının ayrı bir yalaktan içmesi içindir. Üzengi taşlarının içe bakan kısımları yivlidir. İki tas yuvasının altında kemer motifi içinde çörten biçiminde bir oluk bulunmaktadır.

Kilit taşında bir rozet bulunan basık kemerli niş içinde ikişer satırlık kitabesi bulunur. Üstteki girift sülüs bani kitabesindeCezā-yı ḫayr u iḥsān bulsun <ol kim?>

Bu ʿaynı ḳıldı cārı̇̄ behr-i ʿaṭşān

Dedim ey dil nedir bu ʿayna tārı̇̄ḫ