Elaiussa Sebaste

Elaiussa Sebaste veya Elaeousa Sebaste (Grekçe: Ελαιούσα Σεβαστή), Mersin'in Silifke yönünde 55 km (34 mil) uzaklıkta, Kilikya'nın güney Anadolu kıyısında (günümüzde Erdemli ilçesine bağlı Ayaş kasabası) yer alan antik bir Roma kenti.

"Elaiussa" (Ελαιούσα) adı, Yunanca "elaion" (ἔλαιον) kelimesinden türemiştir ve zeytin anlamına gelir (Elaiussa'da çok sayıda zeytin ağacı bulunuyordu). MÖ 2. yüzyılda, Akdeniz'de anakaraya dar bir kıstakla bağlı küçük bir ada üzerine kurulmuştur.

Zeytin yetiştiriciliğinin yanı sıra, Roma İmparatoru Augustus döneminde Kapadokya Kralı Archelaus'un buraya yerleşmesi de şehrin gelişiminde önemli rol oynamıştır. Kıstak üzerine yeni bir şehir kuran Archelaus, buraya Latince "Augusta" kelimesinin Yunanca karşılığı olan Sebaste adını vermiştir. Şehir, MS 74 yılında Roma İmparatoru Vespasianus'un Kilikya'yı korsanlardan temizlemesiyle altın çağını yaşadı. Ancak, MS 3. yüzyılın sonlarına doğru, 260 yılında Sasani Kralı I. Şâpûr'un ve daha sonra İsauryalıların akınları nedeniyle önemi azalmaya başladı. Antik kaynaklar, şehrin varoluş tarihini ve kiliseler ile bazilikaların Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine kadar nasıl ayakta kaldığını anlatmaktadır. MS 6. yüzyılda komşusu Korikos (Kızkalesi) gelişmeye başladığında, Elaiussa Sebaste tarih sahnesinden yavaşça silinmiştir.